Manşet
Onuncuköysakinleri etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
Onuncuköysakinleri etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
KELİMENİN MEKANSAL TERKİBİ
‘’Kitaplar
pek öyle uzağımızda değil, gerçekten değil; kütüphane, mahalleden oraya gitmeyi
göze alamayacağı kadar uzak; oraya gitmek için dolmuşlara binip şehrin keşmekeş
trafiğini, uzunca yollardan geçmek gerekiyor fakat geniş, ışıklı dükkânlar da
var yol üstünde. Bu mesafenin sadece bir kısmını aklına getirmesi insanı yorgun
düşürmeye yeter. Daha fazlasını düşünemez insan. Ayrıca yol üzerinde birçok
büyük kitapçı var. Kütüphanemizden çok da küçük sayılmayacak kitapçılar.
Kütüphaneler gibi on tanesi yan yana gelse, üstlerine bir on tanesi daha
sıkıştırılsa yine de okunan bir kitabın açtığı hayal dünyasının bir odası bile
olamaz. Bu kütüphanelere giden yollarda insan kaybolmazsa o zamanda muhakkak
şehrin içinde kaybolur; o kadar büyüktürler ki kurtuluş yoktur.’’
Modern klasikler arasında görülen Kafka’nın Die
Abweisung( Geri Çevirmek) hikâyesinin başında ‘’kasaba ile dış dünya arasındaki
aşılmaz uzaklığı’’ resmettiği metaforu, kitap ile insan arsındaki uzaklığa
uyarlayarak; aslında günlük dilde bir haber tadında okuduğumuz satırlar bu
açıklığın içinde bizi muğlâk sırrın içine hapsediyor. Büyük bir tabloya
benzetirsek hayatı ve onu daha iyi anlamak için kendimizi tablonun dışına
atarak, bütüncül bir nazarla bakarak; yaprak misali içinde sürüklendiğimiz
yaşamı anlamaya çalışmalıyız. Ne kadar insanı mekân bağlantılarıyla
somutlaştırmaya çalışsakta, sayısal hiçbir değer verilmeyişi günümüz maddeci ve
aklı gözüne inmiş insanları yarı yolda bırakıyor. 2*2’i hesap makinesinin
ekranında dört yazmasını bekleyenler için yol gösteren sembol mekânlar aslında
startı verirken finishten hiç bahsetmiyor. Kitaplar içimizde insanüstü
cevherleri ve sonsuz mekâna ulaştıracak adresleri kastederek, yalın anlatım
biçimiyle bu muğlâk mekânları aşırı somutlaştırarak, bilerek anlaması daha güç
bir hale getiriyor.
İnsanın kendi yerini bulması için kullandığı kelimelerin
öncelikle yerini bulması gerekiyor. Kitap, kelimelerle şekillenip adresleri
bilinmeyen karanlık yollara sonsuzluk taşlarını döşüyor. Zihinde tasarlanan gelecek endeksli
faaliyetler bir kelime üstüne bina edilip öyle yükseltilmeli ki sağlam blokaja
otursun. Her işin evvelinde o tılsımlı kelime öyle seçilmeli ki zemin
metafiziği tüm sarsıntılara cevap verebilsin. Kelimenin serüvenin başladığı
noktaya gözlerimizi dikersek eğer kelimenin ilk zaferine şahitlik ederiz. Âdeme
secde etmekte tereddüt yaşayan melekler önünde müşahede ettikleri eşyanın
tabiatına bir elbise dikemiyorlardı. Dediler ki: "Sen yücesin, bize
öğrettiğinden başka bizim hiçbir bilgimiz yok. Gerçekten sen, her şeyi bilen,
hüküm ve hikmet sahibi olansın."(1) Âdem eşyanın melekûtuna nüfuz ederek görünmeyeni sentez ve
analiz kabiliyeti ile birlikte eşyayı anlayıp kavradı.
Gördüğü nesneleri her birini isimlendirip Allah’la ulaştıran yollar yapmaya
başladı sanki. Her kelimede anlamlaşan kâinat insanlığı ötelerin ötesine
taşıyordu. Allah:
"Âdem! Eşyanın isimlerini onlara sen bildir." dedi. O da isimleriyle
onları bildirince Allah buyurdu: "Ben size demedim mi ki, göklerin ve
yerin sırlarını Ben bilirim!" Ve Ben sizin gizli açık yapmakta olduğunuz
her şeyi de bilirim!"(2)
Âdemin dudaklarından kelimeler dökülmeye başlayınca
sıra sıra secdeye kapandı alfabeler.
Tümden mi gelelim kitapla yoksa kelimeyle tümevarım mı
yapalım? Sadece bir kelimeyi bile yanlış anlamlandırsak, hayatı gerçek
mahiyetiyle yaşayacak insanları sahili selamete çıkaracak rotayı, baştan yanlış
çizmiş oluruz. Mekânsal öğeler üzerinden kurguladığımız kitap serüvenimizde
örneğin "Dünya" kelimesinin kökeni bu konuda çok önemli bir başlangıç
ve bitiş metodu çizer. Kelime, Arapça'daki "deniy" sıfatından türemiştir.
"Deniy" ise, alçak, basit, değersiz gibi anlamlara gelmektedir. Bu
durumda "dünya" kelimesi de, bu sıfatları içeren bir mekân anlamını
taşır. Dünyanın hakikatini, nasıl bir şey olduğunu anlamadığın vakit tüm
planlarını Türkçede olağanüstü doğrulukta üretilen “Yalan dünya” terkibinin
içinde haps-i münferidi yaşarsın. Sonsuzluk hedefleyen kitleler yeryüzünün
aldatıcı suri güzelliklerine kendini kaptırıp, temeli değersiz dünya kelimesinin
üstüne hüküm bina edemez.
Milyonlarca yıldır hayatını devam ettiren
dünyanın rengi değil, hangi gözlüklerin arkasında ona baktığımız önemliyse
Kafka’nın dediği gibi içimizdeki donmuş denizi kırmak için kitap bir balta olmalıdır.
(1)
BAKARA - 32
(2)
BAKARA
– 33
ÇOK SADE BİR HİKAYE
Size herkesin anlayacağı bir hikâye anlatmak isterdim. Hem okuyan için hem de dinleyen için anlaması kolay belki de okumaya odaklanamayan insanlar için daha kolay bir hikâye. Ama ne yazık ki kafamın karışıklığı sizi ancak bir ip yumağına dolamaktan başka işe yaramaz. Yinede kaybetmeyin ümidinizi sihirli bir elle tek seferde her şey çözülebilir.
Halktan uzak mahallemin beton duvarlarının ardında, manevi iklim meltemlerinin esmediği bahçelerde büyümüştüm. Peşine düştüğüm felsefi akımlar beni aklın yanılmaz bir kılavuz olduğuna iman ettirmişti. Araştırmalarımın sonucunda isteği doyurucu metinlere ulaşamayınca tarifi imkânsız boşluklar açılmıştı ruhumda. Boğaza nazır yalımızda tüm imkânların bana verdiğinin ötesinde olmayan şeylerin peşine düşmüştüm. Kant’ın “Saf Aklın Eleştiri”sinden öteye gidememiştim. Kimilerine göre bu seviyede yabana atılacak bir yer değildi. Sonuçta aklın sınırları kendi çizgilerini aşamıyordu. Sade hikâye dedik ama felsefik akımların içinde boğuluyoruz. Beni dinliyorsan inan yol daha keşmekeş bir hal alabilir. Sen yinede sabırla oku beni. Avrupa’nın sorgulayan ve eleştiren akılla devrimlerin art arda geçekleştiğini öğrenmiştim. Maddiyatın getirdiği doyumsuzluk, zihinde bu akımların ağına takılmıştım. Oysaki Avrupalı bozulmuş bir dini yanlışlardan kurtararak doğruya gidiyordu. Ama peşine düştükleri akıl onları yarı yolda bırakmıştı. Ben tamamlanan bir dinden uzaklaştıkça aklım gözlerime inmişti. Kimseyi dinleyip bu kuyudan çıkmaya da niyetim yok gibiydi. Furedi’ye göre aklın değer kaybı ve kültürel yaşamın tekdüze bir hal alması sorunlarını yaşıyordum. Kendimi entelektüel zannediyordum ama olsa olsa Boğaz entelektüeli olacağımı da ruhum bana fısıldıyordu. Ben kimim sorusunu düşündükçe işin içinden çıkamıyordum.
Günler birbirini kovalamayı bırakmış kim biraz gecikse onu diğeri yiyordu. Artık varlığı hissedilmeyen evin bir parçası gibiydim. Bu evde atsan atılmaz satsan satılmaz olduğum için hala bir yerim vardı. Hiç konuşmadan direk odama çıktım. Bu haline alışmıştı evin diğer fertleri, kimse yadırgamadı. Gelgitlerin en uç noktasında duruyordum. Gidip yine anlamsız bir şekilde klavyenin tuşlarına basıyordum. Kafamı ekrana doğru kaldırdığımda Kozmografyanın gizemli dünyasında sörf ederken buldum kendimi. Esen rüzgârla havalanan perde yüzüme vurdu. Güzel bir boğaz akşamıydı. Mayıs ayının içinde erguvanlarla süslü bir İstanbul masalı. Ben bunların çok uzağında karar aşamasındaydım. Son haftalarda tamamen tüm araştırmalarını yaratıcı üzerine yoğunlaştırmıştım. Yaratıcının kitabından kâinatı okuyup O’na ulaşmaya çalışıyordum. Günlerin birbirini kovalaması beni dipsiz bir kara deliğe doğru itiyordu. Çünkü ilerlemesine bir türlü engel olamıyordum. Düşündüm; kara delikler, akıl almaz büyüklükteki galaksiler ve spiral kollar arasındaki ışık yılı mesafelerin büyüklüğü hayalime bile sığmadı. Bir annenin karnındaki embriyo gibi her şeyi tam anlamıyla zihnimde yeniden oluşturmaya başladım. Eski okunmuşlukların izleri kolay silinmiyordu. Yanlış düşündüğümü bilmeme rağmen yine de maddiyatçılık tarafım ağır basıyordu. İnce çizgi a’rafta kala kalmıştım.
Tüm yaşadıklarım beni bitap düşürmüş hayal ile gerçeklik arasında gelip gidiyordum. Rüyaların gerçekleşmeyip kısa süreliğine ağızda bal tadı verdiği anlar artık acılaşıyordu. Avuç avuç içilen uyku hapları da yine de kar etmiyordu. Oysa çok imkânlı semtlerin el değmemiş doktorların kontrolünde en ince ayrıntısına kadar check-up tan geçmiştim. Hasta değildim; kafamda kelimeler ve cümlelerle problem yaşıyordum. Sürekli aynı şeyi tekrar ediyordum. Doğruyu bulmak için günümüz insanın formüle ettiği olay örgüsünü 5N 1K ile çözmeliydim. Neyim ben? Neden dünyaya geldim? Neye ulaşacağım? Ne zaman anlam bulacağım? Nasıl dönüşeceğim? Ve kiminle olacak bu. “Elifi” geçmiştik bu seferlik tüm açmazlar “Nun” gölgesindeydi. “N” yi çözmek diferansiyel denklemlerin çözümsüzlüğüne terk edilmiş karmaşık ve bilinmeyen kadar açmazdı.
Hayal edilmiş tüm ayrıntılı lükslerin kucağında sağa sola dönmem yatağın batmasına engel olamıyordum. Uykusuz gecelerin ritmi öyle kaçmıştı ki ikinci yeni şiiri gibi ne başında ne de sonunda bir şey anlaşılıyordu. Oysa bazen gece tek kelimeye sığıyordu. Yalnızlar vadisinde N’lerin hasretini koklarken, yapayalnız duvarları kendine çektim. Sessizlikte herkes yerine ulaşıyordu. Bazen radikal kararlar alarak akıp giden suyun yönünü değiştirmek yeni ufuklar açabilirdi. Tebdili mekânda ferahlık var diyerek, Cihangir semtinde pek kullanılmayan apartman dairesine gitmeye karar verdim. Beni boğan tekdüze yaşam yeknesaklıktan biraz olsun kurtulmak istemiştim. Sorular benden önce gelip odalara kurulmuş kapılarının tekrar açılmasını bekliyorlardı. Artık gündüzleri uyuyup gecenin büyük kısmını ayakta geçiriyordum. Bohem ve asosyal hayatın vazgeçilmez unsuruydu bu şekilde yaşam. Bir zaman sonra her gece birbirini takip eden sesleri izlemeye etmeye başladım. Üst kattan gelen sesler zamanı değişmeden yapacaklarını sıralıyordu. İmkânların seferber ettiği sentetik ilaçlarını kaldırıp bir kenara attım. En huzurlu uykuya dalışlarımı bile yarıda kesip karanlıktaki sessiz ipucunun peşine düştüm. Uyuyor vakti gelince o seslerin izlemek için yatağından yukarıya bakarak hayal kuruyordum. Eşlik etmek, gözlerin görmediği sadece O’nun için yapılan hesapsız hareketlere…
Dikkat kesildim. Önce suyun sesi hiç bitmesini istemeyeceğiniz bir melodi ile şırıl şırıl akıyordu. Eminim, kimse şehrin sessizliğe gömüldüğü bu saatte dinlememiştir su sesini. Sonra salona doğru ağır adımlar. Sessizlik. Yine bekleyiş. Dizlerin tetiği ezerek düşürmesi gibi sarsmadan yere değmesi, alnın yumuşak dokunuşu sanki tavana ağırlık yapıyordu. Taşınamayacak bu yükü sırtlayan yaşlı bir beden olmalıydı. Anlam veremedim. Sahi üst komşum kimdi ki galiba apartmandan kimseyi tanımıyordum. Adımlar dış kapıya yöneldi. Anahtar açıldıktan sonra şeytanın tüm düğümleri çözülüyordu. Ama nereye gidiyordu bu karanlıkta. Kapı açıldı. Asansör sesi gelmedi. Üst kattan adım adım inen sesler yaklaşıyordu. Gözetleme yerinden geçit merasimini bekliyordum. Yaşlı bir beden küçük el feneriyle sessizce süzülüyordu. Ama tüm kurgum yıkılmıştı. Aşağı doğru inen 30’lu yaşlarda silim gibi bir delikanlıydı. Bir gece, iki gece, üç gece ve gecelerce… Aynı şeyleri aynı yerde aynı zamanda yaşamıştık. Anlamını öğrenmiştim bütün bunların komşunun pencereden camiye girişini görünce…
Gecenin bu vaktinde peşine takıldığım bu beden “N” lerin altlarını doldurmaya başladı. Belki aynı hatayı yapıp yatağımdan kalkmadım. Kafada bir din yaşıyordum her zaman gibi pratiğe indiremiyordum. İrade, tüm insanlarda olduğu gibi beni de harekete geçirememişti. Rahatlık her şeyin ötesindeydi. Rahatlık bir putun anlamsızlığı gibi üstüne yapışmış duruyordu. Yatak sıcacıktı. Beyinde bir dünya yaşamak en kolayıydı. Oysa harekete geçiren iman ancak sırattan geçirebilirdi. En iyisi tüm manevi ihtiyarlık hallerine rağmen ibadette ısrar eden üst komşumla tanışmaktı. Hareketlerini zaten en ince ayrıntısına kadar ezberlemiştim. İşin garip tarafı komşum asansörü hiç kullanmıyordu. Zaman içinde tek farklı olan şey dakikaların birer ikişer geriye gelmesiydi. Bazen ne okuduklarınız nede anlatılanlar sizi değiştirmez. Söylediğini yaşayan insanların en küçük hareketi sizde fırtınalar uyandırabilir. Gözlerin birbirini görmediğe gecede kapısını aralayıp beklemeye başladım. Kapı kapanırken bir yaprağın dalından düşerken çıkardığı ses kadar bir ses çıkardı. Adımları, hüznüyle kumsalda yürüyen bir pelikanı andırıyordu. Elindekiyle gündüzleri feneriyle dolaşan Diyojeni hatırlatıyordu birde. Kendi kapısının önüne geldiğinde bir dakika müezzin efendi dedim.
Bir dini yaşamak için ruhban sınıfı gibi camide görevli mi olmak gerek. Belki sizde müezzin olmasanız sizde diğer insanlar gibi uykuda olacaktınız. İçimden niye hep müezzin diyorum ki dedim pekâlâ imam da olabilirdi. Büyük çoğunluğu Müslüman olan bir ülkeyse burası, kimsenin olmadığı bu zaman diliminde insanlar nerede? Birde asansörü niye kullanmıyorsunuz. Sizin için bu kadar katı inip çıkmak yorucu olmuyor mu?
-Ahmet benim adım. Camide görevli falan değilim. Yıllardır camimizin görevlileri aynıdır. Biz insanların kusurlarını araştırmayız. Ölçümüz insanlar değil ilahi kaynakların bizleri gösterdiği sınırlardır. Asansör meselesine gelirsek bu benim şahsi ibadetim, umumi olmayan bir şeyden dolayı başkalarının haklarını gasp edemem. İbadetime şüphenin karışmasını istemem.
Bu sözlerden sonra tüy gibi hafiflemiştim. Hakiki manada inanan insanın insibağı tüm benliğimi kuşatmıştı. Tam alışamamış olsam bile komşumu sessiz adımlarla takip ederken hala biraz ses çıkarıyordum.
Hakkı AYTAÇ
Kızıma Mektuplar
Mektuplar, insanlık tarafından kullanıldıktan sonra güncel argümanlarıyla değiştirilip, dönmemek üzere iadesiz posta katarlarına yüklendi. Samimi duyguların ifade edildiği beyaz kâğıt parşömenler ellerimizden kayıp gitti. A-Z ye tuş sesleri, duyguların anlık değiştiği renkli ekranlara hapsetti insanları. Oysa biz özlem dolu, hasret yüklü, sevgi kokulu ve şefkat titrekli duyguları kaleme almak için saatlerce düşünüp, bembeyaz sayfanın önünde kalakalırdık. Yazdığımız mektuplar gerçek adres olan alıcının kalbinde karşılık buluyordu. Tüm içtenliğin gösterilmeye çalışıldığı kelime kelime kaleme alınan satırlar, okunmadan önce koklanıp bağra basılır; gözyaşlarıyla açılırdı. Dijital dünyamızda bugün insanın kendisini özel hissettirecek mektubun karşılığı yok. Günümüz sosyal medyasında yaşanmadan söylenen sözlerin takipçilerin kalbinde makes bulmadığı da aşikârdır.
Edebi kaygı taşımadan 2013 yılının soğuk kışla odalarından gelip içlerimizi ısıtacak; bir askerin küçük mektupları. Marla’ya Mektuplar yazarının dediği gibi ‘’insanların samimiyet kokan cümlelere de ihtiyacı var.’’ Şahitsiz vakitlerde kaleme alınan bu satırlarda, bir babanın kızına duyduğu hasretin soluklarını hissedeceksiniz. Bu mektuplarda Elif Şafak’ın kahramanlarının peşine takılacak bazen de Nazan Bekiroğlu’nun Nar ağacının altında bulacaksınız kendinizi, belki bazen de Vincevt Van Gogh resimlerinden izler bulacaksınız.
Ve böyle başlıyordu bir istiklal Harbi Mektubu ‘’Seher’im, seher vakti bülbüllerin nağmeleriyle mütelezziz olan ruhum birden seni arzuladı.’’ Şimdi ise ‘’Seher’’ isimli bir kız çocuğuna yazılarak devam ediyordu mektuplar.
Siz yeni uyanan seherde mektup yazmaya ne dersiniz?
Yazmak -2
Güneyli esmer çocuk şeytanın bacağını kırdı. İyi mi yaptım! Kötü mü yaptım! Bilmiyorum? Boğulacak gibi oluyorum, ancak yazınca rahatlamaya başlıyor, nefes aldığımı hissediyorum.. Ne duymak istiyorum ne de görmek.
Ölüm dehlizine adım atmadı yazanlar, gözünü kapatıp koşmaya başladı. Evet, bu sokaktakilerin ilk hastalığı baş gösteriyor yolcularda. Kendini beğenen fırtına misali kasıp kavuruyor etrafı, kendi sesinden başka bir şey duymuyor bu sokağın sakinleri. Eleştiren var mı acaba, varsa bile kulağım duymasın da yeter diyor. Korkuyor… Okuma meydanından yazma sokağına girmişti, ama burası niye bu kadar kalabalıktı. Başlamadan yorulanlar, engelleri aşamayanlar, tembeller, erteleyenler, yolun sonunda düşüp kalanlar canlı cenazelere örnekti. Böyle bilmiyordum yazarları, hani kalemlerine âşıktı bunlar. Buradakiler kalemsiz yazmaya başlamış. Ellerinde bir alet pıt pıt diye sesler ve ardında hemen haykırışlar. Kulağımı tırmalayan bu sesler, arabesk cümleler, sayısını unuttuğum tekrarlar hala daha niye söylenir. Metal kutuların mesaj bölümlerinde kalarak kurtulmayı bekleyen solan yeşilliklere örnekler: Aşk, ölüm, gurbet, vatan, İstanbul, doğruluk, cesaret ve özgürlük. Kalemi olmayan bu yazılmış sokağı karalamayı çok istedim. Kim bunlar yoksa ben de bunlardan biri miyim? Yok mu yardım edecek! Yazmak ilahi kaynaklar gibi kutsalken, neden herkes yazıyor. Doğru anlıyorum her genç yazmıştır, ama yazar olmak bambaşka bir olaydı. Bu kadar basit mi yazıldı? Eğer öyleyse neden sadece dört kitap var. Demek çok değerli yazabilmek.
Koşmaya devam ediyorum, mekân ve zaman üstü bir yerde nefesim kesildi. Oturup kaldılar işte sesi kesilmeyen, ama kendiliğinden kısılacak olan soğan kokan diyalektik bücürleri geride bırakmıştım. Kalemine âşık büyük isimler ortalıkta, çok ıssız bu yerler ve alabildiğine tenha, benim gibi şaşkınlar da çok değil. Tabelada bir cümle sözün giydirildiği sokak… Ruhunun derinliklerini sözlerle süsleyip, uğraşıp didinmeye devam eden devasa kametleri izliyorum.
Evet, evet yanlış görmedim oturan biri, o da kim yüzünü duvara dönmüş. Ölümün kıskacında gençken ihtiyarlığı solukluyor, belki de çok korkuyor. “Delikanlı” diyor:
Yaş otuz beş yolun yarısı
Dante gibi ortasındayız ömrün
N’eylersin ölüm herkesin başında.
Uyudun uyanamadın olacak
Kim bilir nerde, nasıl, kaç yaşında?
Bir namazlık saltanatın olacak.
Taht misali o musalla taşında.
Hatırla ki mahşer günüdür
Ortalığa düşmüşüm seni arıyorum
Biri daha işte sırt üstü uzanmış yıldızları izleyip tek kelimelik sözlükler yazıyor. Nedir bu tek kelime: “Allah” diyor. Yanında ayakta bekliyorum, bana bir şey diyor musun? Cevap beklentisiz ve asırlar evvelinden ‘’gölge etme başka ihsan istemem’’. Yürüdükçe adımlar yavaşlıyor, her cümlesine değil her harfine vuruluyorum. Şu garip kılıklı derviş midir nedir, ne kadar da derin bakıyor. Sanki burada değilmiş, çoktan ufuklara yelken açıp pervaz etmiş gibi, uzaktan biraz Epiktetos’u andırıyor. Acaba yakından Yunus Emre’ye mi benziyor? Mona Rosa nasıl yazılmış ki yazarını unutturuyor. Ama görmüyor çoğu insan, “Diriliş” ellerinde kuruyor. Ve ne güzel söylüyor:
Aşk cellâdından ne çıkar mademki yar vardır
Yoktan da vardan da ötede bir Var vardır
Hep suç bende değil beni yakıp yıkan bir nazar vardır
O şarkıya özenip söylenecek mısralar vardır
Sakın kader deme kaderin üstünde bir kader vardır
Ne yapsalar boş göklerden gelen bir karar vardır
Gün batsa ne olur geceyi onaran bir mimar vardır
Yanmışsam külümden yapılan bir hisar vardır
Yenilgi yenilgi büyüyen bir zafer vardır
Sırların sırrına ermek için sende anahtar vardır
Göğsünde sürgününü geri çağıran bir damar vardır
Senden ümit kesmem kalbinde merhamet adlı bir çınar vardır
Sevgili
En sevgili
Ey sevgili
Çıplak duran mavi gözlü bir dev neden yırtıyor kâğıtları ve hep aynı beyti yazıyor. Açılsa da imansız buz gibi diyarlara, kendini emin sahile çıkaracak o yelkeni hep saklı tutuyor içinde; sen anlam veremesen de.
Bu imansız muhitte öyle yalnızsın ki sen
Bir teselli bulurdun kalbimi görebilsen
Ey bu caminin ruhu: Bize mucize göster
Mukaddes huzurunda el bağlamayan bu yer
Gönüllere su serpecek kalemler mürekkebini nur denizinden doldurup yazıyor. Yazdığını yaşıyor, yaşadığını yazıyor. Her satırı yedi kere yazıyor ve KORKMA deyince bir millet ayağa kalkıyor. Tüm şairler kana kana içiyor o kelime çeşmesinden, akan beyaz sakallar suyu büklüm büklüm buruyor. Büyük doğudan yükselen bu dava güneşlerinden ne de az var! Kandilsiz çıkıyorlar gökyüzüne. Biri daha var bunlar gibi garip, belki en garibi, ama kalemine âşık. Adi olsa da çöpten toplanan kâğıtlar, kalem kıvrılmaya başlayınca kim görür kiri pası. Çöplük zeminin görülmeyen koridorlarında Minyeden bir Abdullah çıkar.
Evet, son demde ümitsizlik peyda olur simurga giden kuşlar gibi. Daha uzunsa bu yol duralım… Biz, ne yapabiliriz ki? Yazılmış zaten yazılan fazlasıyla, ama sana derim: Ey oğul öyle demeseydi nurdan bir genç, yağmurun sesinde Efendimizi (sav) hiç dinleyemezdim.
Yağmur, duysam içimin göklerinden sesini
Yağarsın; taşlar bile yemyeşil filizlenir
Yağmur, seni bekleyen bir taş da ben olsaydım
Çölde seni özleyen bir kuş da ben olsaydım
Dokunduğun küçük bir nakış da ben olsaydım
Sana sırılsıklam bir bakış da ben olsaydım
Uğrunda koparılan bir baş da ben olsaydım
Bahira’dan süzülen bir yaş da ben olsaydım
Son demde yine de tarif istersin. Yazmak mı? Ömürden kayıp giden kaybolan bir anın tekrar geriye getirilmesidir. Kâinatta zerre halinde olan insan ebediyete taliptir. Kalemini mürekkebe daldıranlar bunu dile getirmeye çabalayan ölmek istemeyen yazarlardır. Kalemi eline almak, silmek, tekrardan yazmak, sildiğini de silmek işte… Her yazdığını dönüp bir kere daha yırtıp çöpe atmak… Ve her beyaz sayfaya bir kere daha yenisini yazabilmek. Yazmak her dönemin karanlık yollarına, dönemeçlerine, kavislerine ve çukurlarına reflektör tutarak insanlığın yolunu aydınlatabilmek. Ne olur şu yazdıklarımdan daha büyük kametler, güneşler varken diyebilirsin. Sanat yapmayı bir kenara bırakıp insanlık için yoldaki küçük bir çukuru doldurabilir ya da yol gösteren bir levha olabilirsin. Zor da olsa yazanlar, geride kalıp gelemeyen insanların kendilerine yetişmesi için fren tutup benzeri olmayan bir dünya kurmaya çalışan güneş ülkesinin yiğitleridir. Meriç kıyısında bu ülkeyi kurmak için gözlerini kaybet, gerekirse en genç yaşında. Kolay değil elbette, çalış gök kubbenin altında serin servileri on yıl bekle. Kalemini sen açacak, sen yazacak, sen okuyacaksın. Aşığım tahta kalemime ve bekliyorum okuma sergisinden avucumuza kalan en müstesna kelimeleri …
Yazmak -1
Hava bugün çok soğuk, üstüne üstlük kuru ayazla birlikte etraf buz kesmişti. Yağan kar erimek için tüm yüreklerdeki ısıyı bile alıyordu. Öğrenciler, eller cepte hızlı adımlarla koşturuyorlar kapıya… Çantalar sırtta aksesuar gibi, içinde bir şeyler yok galiba… Öğretmen arkadaşlar kutsal kitap gibi ellerinde hazırlanmış tek kitapla, kendi de dahil olmak üzere okumayan okula eşlik etmek için adımlıyor. Bir dönem bitecek, roman okuyan birini henüz görmedim. Anlamıyorum! Ne de hissiz insanlar! Soğuk sadece elleri üşütüp saklamak için mi var? Sanki uçak irtifa kaybediyor gibi tüm ağırlıklar atılmış kitap tutacak kollardan. Korkma, seni sen yapacak üşüyen parmaklardır, ancak saklanan cepten çıkınca anlam bulacak. Saklama bırak çatlasın narin ellerin yazmak ve okumak için.
Bakan gözlerden anlaşılıyor, bu edebiyat hocası “İskender hoca” var ya, işte kafayı yemiş. Nasıl olacak bu adam? Yine doldurmuş kucağına tüm kütüphaneyi zor yürüyor. Üşümüyor, üşenmiyor mu bu adam yahu! Sen onu bilmezsin evini taşırken evden koca bir kamyon kitap çıkarmışlar. Kendi söylemişti, liseyi bitirdiğinde binden fazla kitap okumuş. Anlayacağın kitapla evli bu adam, yani nam-ı diyar Kitap hoca.
─ İyi dersler çocuklar, buyurun.
─ Hocam yine ne varsa toplayıp gelmişsiniz. Bir milyoncuya mı uğradınız?
─Yanlıyorsun evladım, tek tek seçtim bu nadide eserleri. Ama ne yapayım, yazının tüm yükünü çeken kelimeyi sözlükten aradım; baktım ki elimde sekiz tane kitap var. Gönlüm razı olmadı. Derdi çekilip fikirlerinize nakış nakış dokunacak kitapları evde bırakmayı istemedim. Sizinle okuyacağımız yazıyı anlamak için bunlar gerekli.
─ Hocam diyorsunuz ya Napolyon ne demiş: ‘’para para para’’ siz de ‘’yazın yazın yazın’’ diyorsunuz. Yazmak eline her kalem alanın yazacağı şey demek değildir herhalde.
─ Bak şimdi doğru söyledin! Suya yazı yazmak herkesin yaptığı şey, bir dalga gibi gelir, coşar, kaybolur ve zihinlerde yer etmez. Sayıları o kadar fazladır ki sayamazsın. Yağmuru gözyaşına benzeten milyon birinci kişisindir işte… Yazmak bu mu? Bir eserin önünde oturan ressam, heykeltıraş, müzisyen gibi emek verip ve çalışmaya başlamaktır asıl mesele. Keşke sen de gelsen (onuncu köy sakinleri) okurlar ve yazarlar çiftliğine: “Ne güzel bu sene bir can daha çoğalacağız” diye sevinirim. Çünkü hayat üfleyecek, güçlü kalemlerin diriltici soluklarına ihtiyaç var.
Gelin sizinle bir yolculuğa çıkalım. Meselenin aslı; zihinlerde kurgulanan fikirleri yazı iklimine indirebilmekte. Düşüncelere libas giydirilip değersizleşen heves çıplaklığından kurtarılmasıdır kelimenin hikâyesi. Bizden hayaller uzakta bulunan Adem ve Havva’nın yeryüzüne inişinde ilk gayreti çıplak bedenden kurtulmaya çalışmasıdır. Yeni başlayacağın yazma işinde, ete kemiğe bürünen harfleri de giydirmek gerekir ki anlam kazansın kelimeler. Hava karanlık, uzaktan görünür Onucu Köyün ışıkları. Adımını atsan ordasın, bak orda işte görünüyor. Herkesin yerini bildiği, ama gitmeye cesaret edemediği mekândır yazmak. Onuncu köyün sakinleri tutmuş kapıları izin vermiyor geçici heveslere; yazmaktan nasırlaşmış elleri ve okumaktan az gören gözleri şart koşuyor, parola soruyor bu sınır geçişine. Ama uzaktan seyre dalar çoğu insan, konuşur durur. Çıkacağı yolun meşakkatlerini bilmeden, yükünü almadan, işin realitesini araştırmayıp yola çıkanlar o kadar çok ki kelimeden mezarlık sanırsın her taraf.
Karar verdim demek kolay. Herkesin yaptığı şeyler bunlar, asıl olan yolun zorluğuna rağmen devam edebilmektir. Yazabilmek için Türkçeden ‘yeter’ ve ‘yorgunluk’ kelimelerini çıkartıp madenin isine ve karanlığa katlanan madenci gibi olmak gerekiyor. Mevlana’nın dediği gibi: ‘’Altın aramıyorum, altın olmaya müheyya gümüş arıyorum.’’ Aslında herkes bir şeyler yapacağım deyip hayaller ülkesinden sürekli su taşır durur. Baygın olduğunu bile bilmeden saf saf bu tenhalarda dolaşır. Asıl mesele, o gelecek suyun nasıl geleceği, nerden geçeceği, önünde hangi engellerin olduğudur. Acaba suyu kirletmiş mi göç eden kırlangıçlar, suyun içine benliği düşürüp yazının ruhunu yaralamış mı? Bir avuç suda boğulurken yardım istemeyi bilmiş mi? Bunun yanında su da güzel sözlerden anlıyor mu? Anlıyorsa onun şekilden şekle, renkten renge büründüğünü görecek göz var mı? Sorular elbette böyle devam edip gider.
Bunun bir adım ötesi belki çok az kişiye nasip olacak. Kazmayı küreği ele alıp kirlenmiş kelimeleri ayıklamak ve tek tek makaslamak gerek dışa taşan harfleri ve haddi aşan sözleri. Bu aletlerle bu iş tam olmayacak galiba, çünkü yapacağın iş ince, senin elinde ise kaba malzemeler… Cımbızı eline al dedimse, sen Venüsü gözlerinin önüne getirecek teleskopla inci gibi diz kelimelerini. Çalışmadan yazmak, gerçek yazarlığın adımlarca gerisinde… Yani bakımsız bir araziyi seyre dalmaya benziyor ve araziye güzelleştirme adına bir değer katmıyor. Bu güzelliği okuyup daha çok seyrederek mest olan yazarlar; güzelliği yaşamak ve yaşatmak için araziyi dolaşmaya gidiyor. Bu yürüyüşler efsunlu yer kaplayan kelime diyarında, gerçek mahsulü verme adına rençper gibi çalıştırıyor. Toprakta gezmeye başlayan Onuncu Köy Sakini tarla sınırlarını, dağınıklığını, büyümüş koca ve yabani otları, ters giden düzensiz arkları, büyük kayaları ve küçük çakılların ne kadar da fazla olduğunu görmeye başlar. Yani uzaktan bakılmakla olmuyor bu ince işler, biraz daha yakından bakınca çok çalışmak gerekiyor diyor insan. Azimli ve şanslıysa yazmaya başlıyor. Okudukça yazıyor, yazdıkça daha çok okuyor ve yazarlık denen gizemi çözüyor. Mesele anlaşılıyor, çalışmak daha güzelmiş oturup seyre dalmaktan. Artık bir adım ötesinde okuyup çalışanlar, gözlerindeki ışığı daha fazla parlatmaya başlamıştır.
RESİMLER
Kelebeğin Rüyası





